Betekst - Blog

We hebben er weer een te pakken. Een heus schrikkeljaar. Een dagje extra om de afwijking van het gregoriaanse kalenderjaar ten opzichte van het tropische jaar te compenseren.

Dat woord 'Schrikkeljaar' klinkt wel heel spannend, maar de schijn bedriegt. Schrikkel komt namelijk van het Middelnederlandse woord scricken wat 'met grote passen lopen' of 'springen' betekent.

Ik heb het altijd een fantastisch woord gevonden; potsierlijk. Ik heb ook altijd gedacht dat het alles te maken heeft met extreme pottenbakkerij en overdecorerende pottenbakkers. Potsierlijk. Zo'n heftigpaarse pot met allerlei lieflijke tierelantijnen. Dekt de lading van de woordbetekenis prima!

Maar nee ... Potsierlijk komt af van het Duitse woord Posse, dat klucht of grap betekent. Daar gaan de beelden bij het woord. Daar gaat het gevoel. Ik had me voorgenomen het woord vaker te gaan gebruiken, maar met deze kennis weet ik niet of dat er nog van gaat komen ...

In zak en as

Een zakje mintnopjes zorgde er gisteren voor dat ik even nadacht over hoe het moet voelen om 'in je mintnopjes' te zijn. Er ging een nacht overheen en vandaag vroeg ik me af waar toch de uitdrukking 'in je sas zijn' vandaan komt. Volgens de Van Dale kan sas van alles betekenen.

In welke sas

Een sas is een schutsluis, sluiskolk of brandsluis; het is een snel verbrandend mengsel van zuurstofleverende en brandbare stoffen voor vuurwerk of als ontstekingsmiddel, of het is een drijver of een zethamer. De stap van deze betekenissen naar het prettige gevoel dat je hebt wanneer je in je sas bent, lijkt onoverbrugbaar. Ben je in je sas, dan heb je het naar je zin. In een sluiskolk, als snel verbrandend mengsel of als zethamer lijkt dat niet het geval.

Bargoens

Gelukkig kan sas ook nog Bargoens zijn voor suiker en kan het ook verwijzen naar sasselen (pimpelen), maar geen enkele bron lijkt met zekerheid te weten hoe je in je sas terechtkomt.

Zojuist typte ik de zin: "Ik zit aan mijn notebook gekluisterd." Leuk, maar waar komt dat 'gekluisterd' eigenlijk vandaan? 

Gekluisterd

Kluisteren aan betekent onverbrekelijk verbinden. In het Middelnederlands werd het woord cluuster of cluyster gebruikt. Dat betekende slot of hangslot. Ook het woord Klooster vindt hier zijn oorsprong.